Semantik Yönetimde Kaynak Ağacı Felsefesi

1) Temel Fikir (Sunumun Kalbi)

Bu model şunu söylüyor:

Bir kurumu yönetmenin yolu insanları yönetmek değil, süreçleri yöneten sistemi kurmaktır.

Ve bu sistem:

• Süreçlerden oluşur
• Süreçler kaynakları kullanır
• Kaynaklar dönüşüm üretir
• Dönüşüm çıktıya dönüşür

Yani her şey bir değişim makinesi gibi çalışır.

---

2) Süreç Nedir? (Temel Tanım)

Sunuma göre süreç:

• Bir başlatıcı ile başlar
• Kaynak kullanır
• Dönüşüm oluşturur
• Ürün/çıktı üretir
• Ölçülebilir
• Tekrarlanabilir
• Sınırları bellidir

Bu, süreç mühendisliğinin en sade tanımıdır.

---

3) Kaynak Ağacı Nedir?

Kaynak ağacı: Sistemin “olay evrenidir”. Yani şu sorunun cevabıdır:

• Bu kurumda neler oluyor?
• Hangi işler yapılıyor?
• Kim neyi yapıyor?
• Ne için yapıyor?

Bu yapı:

• Tüm süreçleri katman katman tanımlar
• Her işi sistematik hale getirir

---

4) Tam Kaynak Yönetimi Modeli

Tüm süreçler 4 temel kaynağa dayanır:

• İnsan
• Taşınır (cihaz, ekipman)
• Taşınmaz (bina, alan)
• Zaman

Bu dört unsur olmadan hiçbir süreç oluşmaz.

---

5) Değer Haritalama (En Kritik Bölümlerden Biri)

Bir işin değeri sadece “yapılıyor olması” değildir. Değer şu faktörlerin birleşimidir:

• İş sayısı
• Alt iş sayısı
• Süre
• Çalışan sayısı
• Faydalanan kişi sayısı
• Kullanılan kaynak sayısı

Bu faktörlerin matematiksel ilişkisi o işin gerçek değerini belirler.

---

6) Süreç Nasıl Oluşur?

Bir süreç şu adımlarla kurulur:

1. Başlatıcı nedir?
2. Hangi kaynaklar kullanılacak?
3. Dönüşüm nasıl gerçekleşecek?
4. Ürün/çıktı ne olacak?
5. Süreç nasıl tekrar edecek?

Bu, bir kurumun tüm operasyonlarını kurmak için bir şablondur.

---

7) Proses – Fonksiyon – Aktivite Ayrımı

Sunum bu ayrımı çok net koyuyor:

• Proses → Tam tanımlı, ölçülebilir yapı
• Fonksiyon → Prosesin altı
• Aktivite → En küçük iş birimi

Aktiviteler 3 tiptir:

• Bilişsel
• Duyusal
• Psikomotor

Bu aslında insan davranışının süreç modeline entegrasyonudur.

---

8) Evren Teorisi (Felsefi Temel)

Modelin altyapısı şu düşünce: Evren 2 varlıktan oluşur:

• Nesneler
• Olaylar

Nesneler:

• İnsan
• Taşınır
• Taşınmaz
• Zaman

Olaylar ise bu nesnelerin olaylarıdır. Bu yaklaşım aslında sistem mühendisliğinin ontolojik temelidir.

---

9) Katmanlı Yapı (N-1, N-2, N-3…)

Kaynak ağacı katman katman ilerler:

• Üst süreç
• Alt süreç
• Alt alt süreç
• Fonksiyonlar
• Mikro aktiviteler

Örnek:

N-5 seviyesinde ≈ 1200 süreçten oluşan bir olay evreni tanımlanmış.
Bu şu anlama gelir: Kurumun yaptığı her şey haritalanabilir.

---

10) Ölçme – Değerlendirme (KPI Modeli)

Model sadece tanımlamaz, ölçer. Sorulan sorular:

• Süreç var mı?
• Sorumlusu var mı?
• Standartları var mı?
• İş analizi yapılmış mı?
• Ürün üretiyor mu?

Buna göre süreçler puanlanır.

---

11) Çarpıcı Bulgular (Gerçek Dünya)

Örnek bir kurumda yapılan analiz sonucu:

• Süreç olgunluğu: %19
• Süreç varlığı: %44
• Standartların varlığı: %3
• İş analizlerinin varlığı: %0

Yani kurumlar çalışıyor ama sistematik değil.

---

12) En Güçlü Mesaj (Sunumun Final Cümlesi)

Sunumun finalindeki ana fikir: Nasıl böldüğümüz değil, Neyi böldüğümüz önemlidir.

Yani:

• Süreçleri doğru katmanlara ayır
• Her katmanı tanımla
• Sistem kendi kendini yönetmeye başlar

---

Bu Modelin Gerçek Anlamı

Bu bir yazılım modeli değil. Bu:

• Kurumsallaşma modeli
• Süreç mühendisliği modeli
• Yönetim felsefesi
• Otomasyon altyapısı